Logische implicaties van “Wij zijn de overheid”

Ik las laatst een artikel op de website van ‘Architects & Engineers for 9/11 Truth’ over het creëeren van een valse identiteit en de Amerikaanse excessieve zelf-identificatie met de Verenigde Staten. Het artikel gaat over Amerikaanse burgers die zichzelf identificeren met het imago van hun land – dat als de VS en hun overheid bekritiseerd worden, zij zich ook bekritiseerd voelen. Als Amerika slecht is dan zouden zij, alszijnde extensies van Amerika, ook slecht zijn. Het volledige artikel kan je hier lezen. In deze post bespreek ik de logische implicaties van de gedachte dat wij de overheid zijn.

De identificatie met de staat of overheid komt niet alleen voor in Amerika, maar in elk land. Elke staat is er namelijk bij gebaat dat haar burgers zichzelf identificeren met het politiek orgaan. Zij kan immers niet bestaan zonder de “toe-eigening van de vruchten van andermans arbeid” (Oppenheimer, 1908).[1] Dit is wat Franz Oppenheimer de ‘politieke methode’ noemt. In dit geval zijn het de vruchten van de arbeid van burgers in de vorm van belastingen die de staat zichzelf toe-eigent.

Om burgers zich in een democratie te laten identificeren met de staat wordt er gezegd: “wij zijn de staat,” of “wij zijn de overheid,” of “de stemmer heeft altijd gelijk”. Dit is echter niks anders dan een illusie – een metafoor die zo vaak wordt herhaald dat wij vergeten zijn dat ze slechts illusies zijn en geen waarheid. Zodra de kleine man aan dit zelfbedrog lijdt, heeft hij de illusie dat hij in staat is om het politiek proces te beïnvloeden. Het is een illusie die mede hierdoor aantrekkingskracht heeft: het geeft ons de waan dat wij een zekere politieke macht bezitten.

Echter, wat zijn de logische implicaties als wij denken dat ‘wij de overheid zijn’? Als iedereen de overheid is dan is het buitenlands beleid van onze overheid ons buitenlands beleid. Als de Nederlandse overheid Libië aanvalt dan zijn het wij die Libië aanvallen. Als de Duitse politiek door politieke onenigheid besluit om Nederland aan te vallen dan zijn het wij die worden aangevallen en zijn het zij, de Duitsers, die onze vijanden zijn. Zo gezien is het niet eens verwonderlijk dat met de opkomst van democratiën, het idee dat alle burgers deelnemers zijn van het politiek orgaan door hun stemrecht, oorlogen grootschaliger zijn geworden. Oorlogen worden niet meer uitgevochten tussen twee koningen en hun privé legers, maar tussen twee volkeren: het is nu alle Nederlanders tegen alle Duitsers. Duitse Joden zijn ook niet meer vermoord door de Nazi regering, maar ze hebben ‘zelfmoord gepleegd’. Als wij gevangen worden gehouden door de overheid, dan zijn het wij die onszelf opsluiten. Als de Nederlandse overheid besluit om sancties te leggen op Iran waardoor arme Iraanse kinderen honger lijden, dan zijn het wij die dit de kinderen aandoen. De enige conclusie die ons rest na het uiteenzetten van deze logische implicaties is om te zeggen dat het absurd is om te denken dat wij de overheid zijn – wij zijn niet de overheid en de overheid is niet ons. Het zijn niet wij die Iraanse kinderen laten verhongeren. Het zijn ook niet wij die Libië hebben aangevallen. Het is de politieke elite die dit doet.

De remedie voor de waanzin – “wij zijn de overheid” – is om wat reflectiever te kijken naar ons taalgebruik. Als wij echt serieus zijn in het verwijderen van zulke ideologische camouflages, dan moeten wij het persoonlijk voornaamwoord ‘wij’ weglaten uit zulke zinnen.

Voetnoot
[1] In De Staat (1908), stelt Oppenheimer dat er twee methoden zijn waarmee de mens zichzelf in zijn behoeftes kan voorzien: de ene noemt hij de ‘economische methode’ en de andere de ‘politieke methode’. Volgens de economische methode voorziet de mens zich van zijn behoeftes door arbeid en handel. De politieke methode maakt daarentegen gebruik van exploitatie van burgers.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s