NEXIT

Waarom na de Brexit een Nexit goed zou zijn voor Nederland

Afgelopen vrijdag heeft het Britse volk gestemd om uit de Europese Unie te treden met 51.9% vóór de uittreding en 48.1% tegen. De details van de uitslag kun je vinden op BBC’s EU referendum pagina. Hoewel het nog onduidelijk is wat de relatie tussen Groot-Brittanië en de EU gaat worden, verwacht ik dat de Brexit goede economische mogelijkheden zal bieden voor Groot-Brittanië mits ze vrijhandelsverdragen kunnen sluiten met de EU en alle andere landen buiten de EU.

Een Nederlandse Exit, ofwel Nexit, zal wel meer gevolgen hebben dan een Brexit, omdat Nederland ook deelneemt aan de Europese Monetaire Unie en dit zou kunnen leiden tot het einde van de Euro. Een analyse van de EU is een politieke analyse en omdat politiek altijd gepaard gaat met macht moet deze analyse dan logischerwijs ook een analyse omvatten van machtsstrijden en concurrerende visies. Elk land heeft andere belangen bij de EU net zoals elk politicus binnen de EU ‘special interests’ heeft. Naar buiten toe wordt de EU vaak gebracht als een vorm van solidariteit en verbroedering, maar het is nog steeds politiek met de gebruikelijke lust tot zelfverrijking onder politici.

In The Tragedy of the Euro (2010) beschrijft Philipp Bagus dat er sinds het begin van de EU altijd al twee concurrerende visies zijn geweest. Ten eerste, een klassiek liberale visie geleid door de Duitssprekende Christelijke democraten Schuman (Frankrijk), Adenauer (Duitsland) en Alcide de Gasperi (Italië) met als hoogtepunt de Verdragen van Rome in 1957 waarmee er een vrijhandelszone kwam met de volgende vier vrijheden: vrij verkeer van personen, van goederen, van diensten en van kapitaal. De andere visie was een socialistische visie geleid door voornamelijk Franse politici als Jacques Delors en François Mitterrand die het doel hadden om een supranationale staat te creëren.

Verdrag van Rome ondertekend
Verdrag van Rome ondertekend (1957).

Klassiek liberale visie
De eerste visie was om politieke concurrentie tussen landen te bevorderen met open grenzen. Dat als een persoon ontevreden is over de hoge belastingen in het ene land, hij dan kon vertrekken naar een ander land. Concurrentie tussen landen zou leiden tot een kleinere overheid, lagere belastingen en politieke respect voor mensen die hun individuele vrijheden konden nastreven in een ander land als de ene hen niet aanstaat. De politieke concurrentie zou een terugkeer zijn naar het politieke model van de Middeleeuwen tot aan de 19e eeuw waar verschillende politieke systemen naast elkaar bestonden met onafhankelijke steden of stadsstaten in Vlaanderen, Duitsland en Noord-Italië. Er waren koninkrijken als Beieren, republieken als Venetië en stadsstaatjes als Gent die elk hun autonomie omarmden. De Duitse schrijver en dichter Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832) heeft de schoonheid van zo’n politiek model mooi als volgt omschreven toen Duitsland nog versplinterd was in 36 onafhankelijke staten:

“I do not fear that Germany will not be united; … she is united, because the German Taler and Groschen have the same value throughout the entire Empire, and because my suitcase can pass through all thirty-six states without being opened. … Germany is united in the areas of weights and measures, trade and migration, and a hundred similar things. … One is mistaken, however, if one thinks that Germany’s unity should be expressed in the form of one large capital city, and that this great city might benefit the masses in the same way that it might benefit the development of a few outstanding individuals. … What makes Germany great is her admirable popular culture, which has penetrated all parts of the Empire evenly. And is it not the many different princely residences from whence this culture springs and which are its bearers and curators? … Germany has twenty universities strewn out across the entire Empire, more than one hundred public libraries, and a similar number of art collections and natural museums; for every prince wanted to attract such beauty and good. Gymnasia, and technical and industrial schools exist in abundance; indeed, there is hardly a German village without its own school. … Furthermore, look at the number of German theaters, which exceeds seventy. … The appreciation of music and song and their performance is nowhere as prevalent as in Germany, … Then think about cities such as Dresden, Munich, Stuttgart, Kassel, Braunschweig, Hannover, and similar ones; think about the energy that these cities represent; think about the effects they have on neighboring provinces, and ask yourself, if all of this would exist, if such cities had not been the residences of princes for a long time. … Frankfurt, Bremen, Hamburg, Lübeck are large and brilliant, and their impact on the prosperity of Germany is incalculable. Yet, would they remain what they are if they were to lose their independence and be incorporated as provincial cities into one great German Empire? I have reason to doubt this.”[1]

Naast bevordering van politieke concurrentie omvat de visie ook bevordering van economische concurrentie. Een Duitse werknemer zou niet meer worden belemmerd om te werken in Frankrijk, een Nederlander zou niet meer worden belast door de overheid als hij geld overboekt van een Nederlandse naar een Spaanse bank of wanneer hij besluit om te investeren in de Italiaanse aandelenmarkt. Niemand zou een Belgische brouwerij ervan kunnen weerhouden om bier te verkopen in andere landen binnen de Economische Gemeenschap.

Socialistische visie
De tweede visie was om een Europese zorgstaat te creëren met meer reguleringen, herverdeling van welvaart en harmonisatie van wetgeving binnen de hele Unie. Hiervoor is vanzelfsprekend een groter centraal orgaan nodig dat de harmonisatie van reguleringen kan coördineren. Het gevolg is dat deelstaten hun soevereiniteit moeten inleveren. Dit is duidelijk te zien in hoe Brussel landen als Griekenland en Ierland konden opleggen hoe ze moesten omgaan met hun begrotingstekorten midden in de financiële crisis. De socialistische visie voor Europa is een ideaal van de politieke klasse, bureaucraten, ‘interest groups’ en de gesubsidieerde sectoren die een machtige centrale staat willen voor zelfverrijking. Om dit te bewerkstelligen zal politieke competitie, iets waar de klassiek liberalen achter stonden, moeten worden vernietigd. Europa wordt hierdoor minder democratisch en politieke macht wordt steeds meer overgedragen aan bureaucraten en technocraten in Brussel. Historisch gezien werden zulke plannen van machtsconcentratie in Europa gerealiseerd door figuren als Karel de Grote, Napoleon en Hitler. Het verschil met deze tijd is dat er geen directe militaire middelen nodig zijn voor de installatie van een sterke centrale staat in Europa. Om grotere centralisatie van macht te realiseren moesten nieuwe instituten zoals de Europese Centrale Bank of een gemeenschappelijke munt, de Euro, worden opgericht en ingevoerd. Daarnaast zou de politieke macht van de Europese Commissie moeten worden uitgebreid. Soortgelijke socialistische intenties waren al duidelijk vanaf het begin van de Europese integratie en werden gedeeld door onder anderen Jean Monnet, de Franse intellectuele vader van de Europese gemeenschap. Vrezend voor een zelfstandig Duitse heropleving na de Tweede Wereldoorlog, werd er gedacht dat de integratie van Duitsland binnen Europa goed zou zijn. Daarnaast wilden de Fransen de controle hebben over het Rühr-gebied en andere vitale Duitse grondstoffen uit handen houden van enkel de Duitsers. Na de verliezen van haar koloniale machten in Indochina en Afrika zochten de Franse heersende elite ook naar nieuwe invloed en trots die ze uiteindelijk vonden de Europese gemeenschap.[2] Zo stelde de Franse premier al in 1950  voor om een Europees leger onder leiding van het Franse leiderschap op te richten.

Waarom het goed is voor Nederland om uit de EU te stappen
Ik ben van mening dat de EU nooit meerdere ambities had moeten hebben dan de vrijhandelszone. Voor een vrijhandelszone heb je geen supranationale instituten nodig, behalve het Europese gerechtshof dat de vier vrijheden zou waarborgen. De EU is door de sterke machtscentralisatie zo ver verwijderd geraakt van de klassiek liberale visie van politieke en economische concurrentie dat het niet meer loont om deel te nemen. Het is vervallen tot een kwaadaardig kartel dat al hun deelnemende landen kan opleggen met wie en hoe ze moeten handelen. Een goed voorbeeld waren de quota en invoerheffingen die werden gelegd op Chinese zonnepanelen in 2013 onder het mom van ‘anti-dumping’ – een anti-competitie idee dat producenten verbiedt om buiten hun landsgrenzen massaal producten te verkopen voor een zeer lage prijs om een groot marktaandeel weg te snoepen van de concurrentie binnen het betreffende land. Enkele landen zoals Nederland en Duitsland waren hier in eerste instantie op tegen, omdat ze goede relaties wilden onderhouden met China. Desondanks heeft de Europese Commissie, uiteraard onder invloed van zonnepanelenlobbyisten als die van de Duitse producent Solarworld AG, ‘anti-dumping’-maatregelen ingevoerd om ‘oneerlijke concurrentie’ tegen te gaan. De uiteindelijke winnaars van deze maatregelen zijn natuurlijk Europese zonnepanelenproducenten en het slachtoffer is het Europeaanse volk dat simpelweg goedkope zonnepanelen wil kunnen aanschaffen. Een ander voorbeeld zijn de sancties die op Rusland werden gelegd sinds het Oekraïense conflict – een conflict die overigens werd uitgelokt door Amerikaanse imperialisten en de NAVO – en die weer hebben geleid tot een Russische boycot op producten uit de EU.[3] De verslechtering in handelsrelaties tussen EU-landen en Rusland gaat uiteraard weer ten koste van het gewone volk. Wéér is het een EU-beleid die bepaalt dat elk deelnemend land zal deelnemen aan de sancties. Een ander recentelijk voorbeeld is het EU-verbod op stofzuigers met een bepaald vermogen en een mogelijk voorstel om andere huishoudelijke apparaten zoals ketels, haardrogers en toasters te verbieden om ‘green targets’ te behalen.[4] Degene die profiteren van zulke maatregelen zijn grote legacy bedrijven als Bosch en Siemens die de kapitaal hebben om te voldoen aan strikte regels binnen de EU. Door de alsmaar groter wordende regelgeving binnen de EU wordt het steeds lastiger voor kleinere bedrijven om mee te concurreren.

Een andere reden waarom een Nexit goed zou zijn voor Nederland is dat het Nederland de mogelijkheid biedt om zich te verlossen van de Euro en de impliciet toegezegde hulpverlening bij toekomstige financiële crises die Europa zal teisteren.

De tragedie van de Euro
De invoering van de Euro is een grote fout gebleken, omdat het economisch onverantwoordelijke landen zoals Frankrijk, Spanje, Italië, Griekenland etc. in staat hebben gesteld om ten koste van de economisch verantwoordelijke landen een beleid van onhoudbare begrotingstekorten te voeren. Vroeger, toen deze staten nog hun eigen valuta hadden, moesten begrotingstekorten van hun overheden opgevangen worden door staatsobligaties uit te schrijven om geld te lenen op de markt. De hogere schulden van deze overheden manifesteerden zich in hogere rentes op de staatsobligaties en het grotere geldaanbod dat in omloop werd gebracht doordat Centrale Banken deze obligaties als onderpand aannamen voor reserves voor het bankensysteem leidde tot devaluaties van hun valuta.

Om te illustreren hoe dit te werk gaat zullen we de renteontwikkelingen op 10-jarige overheidsobligaties moeten bekijken. De grafiek hieronder geeft de rentes die overheden betalen aan de financierders van hun 10-jarige staatsleningen vanaf 1995 tot en met 2011 weer:

Development in Interest Rates on 10-year Government Bonds
Ontwikkeling van 10-jarige staatsobligaties (1995-2011).

De y-as toont hoe hoog de rente is die een investeerder in 10-jarige staatsobligaties ontvangt. Landen die economisch sterker en fiscaal gezonder zijn worden door de markt beloond met lagere rentes, omdat er een lager risico is dat de overheden van deze landen de leningen niet terugbetalen. In het geval van Duitsland, een land met traditioneel een vrij sterke economie, een conservatieve Bundesbank en een fiscaal verantwoordelijker overheid dan vele andere Europese landen, krijgt een investeerder in Duitse 10-jarige staatsobligaties in 1995 ongeveer 7.5% aan jaarlijkse rente. Griekse staatsobligaties leverden daarentegen meer dan 18% op in 1995. 1995 was het jaar waarin de Europese Commissie aankondigde dat de Euro zou arriveren in 2002. Dit heeft ervoor gezorgd dat de rentes op staatsobligaties van deelnemende landen convergeerden. Aan het eind van 1997 waren de rentes van 10-jarige staatsobligaties van Portugal, Ierland, Spanje, Italië, Frankrijk en Duitsland min of meer gelijk ondanks het feit dat de overheden van de meeste van deze landen nog steeds aanzienlijk meer geld uitgaven dan ze via belastingen konden ophalen. Dat komt doordat met een gezamenlijke munt die wordt gedeeld met verantwoordelijker landen als Duitsland en Nederland, minder snel prijssignalen vrijkomen in de vorm van hogere rentes op de staatsleningen van onverantwoordelijke landen. Onverantwoordelijke overheden kunnen hierdoor staatsobligaties blijven uitschrijven aan de bankensector die deze obligaties weer als onderpand kunnen onderbrengen bij de Europese Centrale Bank in ruil voor leningen. De rente die banken betalen op de leningen aan de ECB worden weer als winsten uitgekeerd aan de overheden. Dit is in het kort hoe ‘seigniorage’ werkt, het principe waarbij inkomsten uit geldcreatie wordt gecreëerd doordat de productiekosten van geld lager zijn dan de waarde van het geld.

Money Creation ECB
Financiering van staatsobligaties in de EMU.

Dit proces leidt tot inflatie, maar de kosten van inflatie worden in de Europese Monetarie Unie niet gedragen door enkel het betreffende land dat staatsobligaties uitschrijft, maar door alle landen die deelnemen aan de EMU. Een land als Spanje kan bijvoorbeeld staatsobligaties uitschrijven wat traditioneel zou corresponderen met 10% inflatie. Echter, als andere landen zoals Nederland en Duitsland minder staatsobligaties uitschrijven wat zou corresponderen met 5% inflatie, heeft Spanje baat omdat hun winsten uit seigniorage hoger is dan de kosten die toch mede worden bekostigd door landen als Nederland en Duitsland. Hierdoor loont het voor overheden om zich fiscaal onverantwoordelijk op te stellen. De Euro is in dit opzicht een “Tragedie van de meent”. Misbruik maken van de Euro is exact wat landen als Portugal, Italië, Ierland, Griekenland, Spanje en Frankrijk hebben gedaan. Dit werkt totdat de markt, door een financiële crisis, door heeft hoe insolvent de overheden van deze landen eigenlijk wel niet zijn. Dat is in 2008 gebeurd, het moment waarop de rentes op staatsleningen weer divergeren. Omdat landen bijna geen staatsobligaties meer op de markt verkocht kregen, steeg de rente meer en had de ECB besloten om zelf de obligaties van bijvoorbeeld Griekenland in mei 2010 maar op te kopen wat de rente omlaag had gedrukt. Desondanks kwam er bij democratische verkiezingen de socialistische partij, de Syriza, aan de macht die de begroting niet op orde kon krijgen en het land verder werd geleid richting faillissement. Er is in juni 2010 ook een Europees Financieel Stabiliteitsfonds (EFSF) opgericht met een garantie tot €440 miljard om de Europese staatsschuldencrisis te bestrijden wat uiteindelijk is omgevormd tot het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM), een fonds van ongeveer €800 miljard waarin Nederland een kapitaaldeelname heeft van zo’n €40 miljard. De financiële toezeggingen van Nederland aan zulke onverantwoordelijke overheden als die van Griekenland zijn niet ten bate van het Nederlandse volk. Sterker nog, op de lange termijn zijn ze ook niet ten bate voor de EU, omdat het het socialistische systeem die diep verrot is ondersteunt. Wat de EU nodig heeft is een radicale terugkeer naar decentralisatie en politieke concurrentie.

De EU is een zinkend schip geworden en het lijkt me beter dat Nederland eruit stapt. Ik zie niet in hoe Europa zich veilig kan manoeuvreren door de financiële crisis die momenteel op losbarsten staat omdat er weer banken zijn die op omvallen staan.[5] Daarnaast verwacht ik dat de politieke macht binnen de EU alleen maar verder gecentraliseerd wordt ten koste van de soevereiniteit van deelnemende landen. Op 27 juni, 2016 heeft de Poolse media bericht dat Frankrijk en Duitsland op henzelf de verantwoordelijkheid willen nemen om ‘solidariteit’ en ‘cohesie’ binnen de Europese Unie te bevorderen door een ‘superstaat’ te creëren waarvan de centrale macht wordt gedeeld tussen Parijs en Berlijn. Onder dit voorstel van Frankrijk en Duitsland zullen EU-landen hun rechten op een eigen leger, een eigen strafrecht, belastingstelsel en centrale bank verliezen.[6]

Een verstandig Nederland stapt uit de EU en de EMU zodat ze haar eigen politieke soevereiniteit kan behouden en zelf kan beslissen hoe ze haar handel vorm kan geven. Ze zou vrijhandelsverdragen sluiten met alle landen – niet alleen met landen binnen de EU. EenVandaag heeft zondag 26 juni, 2016 al geplubliceerd dat uit haar online poll van 27.000 mensen 54% van de Nederlanders een referendum willen over de Nederlandse lidmaatschap in de EU en dat 48% voor uittreding is tegen 45% die een verblijf in de EU prefereren.[7] In de tussentijd zal het kamp dat tegen de referendum of uittreding is snobistisch het andere kamp ervan betichten dat het racistisch, nationalistisch of simpelweg onwetend is.

Referenties
Bagus, P. (2010). The Tragedy of the Euro.

BBC. (2016). EU referendum: The result in maps and charts.

China Courant. (2014). Mogelijk nieuwe straffen voor producenten Chinese zonnepanelen.

DutchNews.nl. (2016). Dutch PM rejects referendum calls: not in the Netherlands’ interest.

Fullfact.org. (2016). First they came for the vacuum cleaners: will it be kettles next?

Gutteridge, N. (2016). European SUPERSTATE to be unveiled: EU nations ‘to be morphed into one’ post-Brexit.

Hoppe, H.H. (2001). Democracy the god that failed.

Judt, T. (2006). Postwar: A History of Europe Since 1945.

McMurtry, J. (2016). Ukraine, America’s “Lebensraum”. Is Washington prepared to wage war on Russia?

Zerohedge.com. (2016). Deutsche Bank tumbles near record lows as yield curve crashes.

Voetnoten
[1] Uit Johann Peter Eckermanns Gesprekken met Goethe in de laatste jaren van zijn leven (1836-1848).

[2] Tony Judt schrijft in Postwar: A History of Europe Since 1945 (2006) dat “[U]nhappy and frustrated at being reduced to the least of the great powers, France had embarked upon a novel vocation as the initiator of a new Europe” (p. 153). Verder schrijft hij dat “[F]or Charles de Gaulle, the lesson of the twentieth century was that France could only hope to recover its lost glories by investing in the European project and shaping it into the service of French goals (p. 292).”

[3] Zie bijvoorbeeld dit artikel van Prof. John McMurtry voor een mooie analyse van het conflict in Oekraïne getiteld, “Ukraine, America’s “Lebensraum”. Is Washington prepared to wage war on Russia?

[4] Zie “First they came for the vacuum cleaners: will it be kettles next?

[5] Zie bijvoorbeeld “Deutsche Bank tumbles near record lows as yield curve crashes.”

[6] Zie “European SUPERSTATE to be unveiled: EU nations ‘to be morphed into one’ post-Brexit.”

[7] Zie “Dutch PM rejects referendum calls: not in the Netherlands’ interest.”

Advertisements

3 thoughts on “Waarom na de Brexit een Nexit goed zou zijn voor Nederland”

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s